Thứ Sáu, 02/01/2026

Tạo biểu đồ (Create Charts)

Giới thiệu

Bạn gửi một bảng báo cáo dày đặc những con số cho sếp và nhận lại một email phản hồi: "Anh không thấy được xu hướng gì cả, em có thể trình bày một cách trực quan hơn không?". Đây là một "nỗi đau" kinh điển. Con người chúng ta xử lý thông tin hình ảnh nhanh hơn văn bản và con số hàng nghìn lần. Một bảng dữ liệu dù chi tiết đến đâu cũng không thể truyền tải câu chuyện về sự tăng trưởng, sự so sánh hay tỷ trọng một cách nhanh chóng và hiệu quả bằng một biểu đồ được thiết kế tốt.

Việc tạo biểu đồ (Charts) không chỉ là một tính năng "làm đẹp" trong Excel, nó là một kỹ năng kể chuyện bằng dữ liệu (data storytelling). Một biểu đồ tốt có thể biến những con số vô tri thành một câu chuyện hấp dẫn, giúp người xem ngay lập tức nắm bắt được những thông điệp quan trọng. Nắm vững cách chọn đúng loại biểu đồ cho đúng loại dữ liệu và cách tạo ra chúng một cách nhanh chóng là bước đầu tiên để bạn chuyển từ một người nhập liệu thành một người phân tích và trình bày dữ liệu chuyên nghiệp.

Giải thích chức năng/khái niệm

Biểu đồ trong Excel là một đối tượng đồ họa, biểu diễn dữ liệu số dưới dạng hình ảnh. Nó giúp người xem dễ dàng so sánh, nhận diện xu hướng và các mẫu hình trong dữ liệu. Excel cung cấp một thư viện khổng lồ các loại biểu đồ, nhưng đây là những "nhân vật chính" bạn cần biết:

Column/Bar Chart (Biểu đồ Cột/Thanh):

Công dụng: So sánh các giá trị giữa các hạng mục khác nhau. Biểu đồ cột (trục đứng) thường dùng khi số hạng mục ít, trong khi biểu đồ thanh (trục ngang) lại rất tốt khi tên các hạng mục dài.
Ví dụ: So sánh doanh thu giữa các nhân viên, so sánh dân số giữa các thành phố.

Line Chart (Biểu đồ Đường):

Công dụng: Thể hiện xu hướng của dữ liệu theo thời gian hoặc một chuỗi liên tục.
Ví dụ: Theo dõi sự biến động của doanh thu qua 12 tháng, sự thay đổi của giá cổ phiếu qua từng ngày.

Pie Chart (Biểu đồ Tròn):

Công dụng: Hiển thị tỷ trọng, tỷ lệ phần trăm của từng phần trong một tổng thể. Lưu ý: Chỉ nên dùng khi có ít hơn 7 hạng mục và tổng của chúng bằng 100%.
Ví dụ: Thị phần của các công ty trong một ngành, tỷ lệ phân bổ chi phí.

Scatter Chart (Biểu đồ Phân tán - XY):

Công dụng: Hiển thị mối quan hệ và sự tương quan giữa hai bộ dữ liệu số.
Ví dụ: Mối quan hệ giữa chi phí quảng cáo và doanh thu, mối quan hệ giữa chiều cao và cân nặng.

Công cụ tạo biểu đồ nhanh:

Recommended Charts (Biểu đồ đề xuất): Excel sẽ tự động phân tích dữ liệu của bạn và gợi ý những loại biểu đồ phù hợp nhất.
Quick Analysis Tool (Công cụ phân tích nhanh): Khi bạn bôi đen dữ liệu, một biểu tượng nhỏ (Ctrl+Q) sẽ hiện ra, cho phép bạn tạo nhanh các biểu đồ phổ biến.

Các tình huống thực tế & ứng dụng

Báo cáo kinh doanh tháng (Sử dụng biểu đồ Cột và Đường): Người quản lý muốn xem doanh thu của từng sản phẩm trong tháng. Họ sẽ dùng biểu đồ Cột để so sánh hiệu suất giữa các sản phẩm. Sau đó, để xem xu hướng doanh thu của cả công ty trong 6 tháng gần nhất, họ sẽ dùng biểu đồ Đường.
Khảo sát thị trường (Sử dụng biểu đồ Tròn): Một công ty marketing vừa thực hiện một cuộc khảo sát về các thương hiệu được yêu thích nhất. Để trình bày kết quả về thị phần của mỗi thương hiệu, họ sẽ dùng biểu đồ Tròn để thể hiện rõ ràng tỷ lệ phần trăm của từng thương hiệu trong tổng thể.
Nghiên cứu khoa học (Sử dụng biểu đồ Phân tán): Một nhà khoa học đang nghiên cứu mối liên hệ giữa số giờ học và điểm thi của sinh viên. Bằng cách vẽ một biểu đồ Phân tán với trục X là "Số giờ học" và trục Y là "Điểm thi", họ có thể quan sát xem liệu có một xu hướng "càng học nhiều, điểm càng cao" hay không.

Hướng dẫn thao tác chi tiết

Chuẩn bị dữ liệu: Đảm bảo dữ liệu của bạn được sắp xếp gọn gàng thành các hàng và cột, với dòng đầu tiên là tiêu đề.
Chọn dữ liệu: Nhấp vào một ô bất kỳ bên trong vùng dữ liệu của bạn. Excel sẽ tự động nhận diện cả bảng.
Vào tab Insert, trong nhóm Charts, nhấp vào Recommended Charts.
Hộp thoại sẽ hiện ra. Tab Recommended Charts bên trái sẽ hiển thị một vài gợi ý. Hãy nhấp vào từng gợi ý để xem trước biểu đồ sẽ trông như thế nào với dữ liệu của bạn.
Nếu thấy một biểu đồ ưng ý, hãy chọn nó và nhấn OK.

Chọn dữ liệu của bạn.
Vào tab Insert, trong nhóm Charts.
Nhấp vào biểu tượng của loại biểu đồ bạn muốn (ví dụ: biểu tượng hình cột).
Một danh sách các biến thể (2D, 3D, Clustered, Stacked...) sẽ hiện ra. Di chuột qua chúng để xem trước và nhấp vào kiểu bạn muốn.
Biểu đồ sẽ được tạo và chèn ngay vào trang tính của bạn.

Mặc định, biểu đồ được tạo ra như một đối tượng nằm trên cùng trang tính với dữ liệu. Đôi khi bạn muốn nó nằm trên một trang riêng để dễ trình bày.

Nhấp vào biểu đồ để chọn nó. Hai tab ngữ cảnh mới là Chart Design và Format sẽ xuất hiện.
Vào tab Chart Design.
Ở nhóm Location (cuối cùng bên phải), nhấp vào Move Chart.
Trong hộp thoại hiện ra:

Chọn New sheet: để tạo một trang biểu đồ (Chart Sheet) hoàn toàn mới. Bạn có thể đặt tên cho sheet này.
Chọn Object in: để di chuyển biểu đồ sang một trang tính khác đã có.

Nhấn OK.

Lưu ý & mẹo nâng cao

Chọn đúng dữ liệu: Đây là bước quan trọng nhất. Chỉ chọn những dữ liệu bạn muốn vẽ. Ví dụ, nếu bảng của bạn có dòng "Tổng cộng", hãy bỏ qua dòng đó khi chọn dữ liệu để tránh làm sai lệch tỷ lệ của biểu đồ.
Phím tắt vàng: Chọn dữ liệu của bạn, sau đó nhấn Alt + F1. Excel sẽ ngay lập tức tạo ra một biểu đồ cột mặc định trên cùng trang tính. Nhấn F11, Excel sẽ tạo một biểu đồ cột mặc định trên một trang biểu đồ mới.
Biểu đồ tự cập nhật: Biểu đồ được tạo ra luôn được liên kết "sống" với dữ liệu nguồn. Khi bạn thay đổi một con số trong bảng dữ liệu, biểu đồ sẽ tự động cập nhật theo.
Sử dụng Excel Table làm nguồn: Đây là "best practice". Nếu bạn tạo biểu đồ từ một Excel Table (Ctrl+T), khi bạn thêm dòng dữ liệu mới vào Table, biểu đồ sẽ có khả năng tự động mở rộng vùng dữ liệu nguồn khi bạn nhấn Refresh (tùy phiên bản).

Việc biến những con số thành một biểu đồ trực quan là một trong những kỹ năng giao tiếp bằng dữ liệu quan trọng nhất. Nó giúp bạn khám phá câu chuyện ẩn sau các con số và trình bày nó một cách thuyết phục cho người khác. Việc nắm vững cách tạo ra các loại biểu đồ cơ bản và biết khi nào nên sử dụng chúng là một kỹ năng không thể thiếu, là nền tảng cho mọi tác vụ báo cáo và phân tích chuyên nghiệp.

Xem video hướng dẫn thực hành tại đây
👉 Tạo biểu đồ (Create charts)

Mua khóa học để có hỗ trợ tốt nhất tại đây
👉 [Link khóa ôn thi MOS trên Udemy]

💡 Chia sẻ bài viết này lên Facebook để nhận ưu đãi lên tới 75% khi đăng ký khóa học MOS!

Bạn muốn học cách tùy chỉnh biểu đồ của mình – từ việc thay đổi màu sắc, thêm tiêu đề, chú giải, đến việc tạo ra các loại biểu đồ kết hợp phức tạp? Đăng ký ngay khóa học MOS Excel của chúng tôi để trở thành một bậc thầy về trực quan hóa dữ liệu!